PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACYPaństwowa Inspekcja Pracy - jak uniknąć mandatu za BHP

PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY - JAKIE DOKUMENTY POWINNY ZNAJDOWAĆ SIĘ W KAŻDEJ FIRMIE ABY UNIKNĄĆ MANDATU?

Wielu przedsiębiorców obawia się kontroli Państwowej Inspekcji Pracy myśląc, że Inspektor Pracy zawsze znajdzie braki, które będą skutkowały mandatem. W znacznej większości przypadków jest tak, że Inspektor daje wystąpienie lub nakaz realizacji pewnych działań, np. wykonania szkoleń BHP, oceny i dokumentacji ryzyka zawodowego. Nie każde jednak uchybienie kończy się mandatem. 

Jakie zatem zaniedbania w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy mogą skończyć się karą finansową dla pracodawcy?

Państwowa Inspekcja Pracy najczęściej kontroluje:

  1. Brak szkoleń BHP. Tutaj należy pamiętać, że szkoleniom BHP podlegają zarówno pracownicy jak i pracodawca. Pierwsze szkolenie pracownik przechodzi w dniu rozpoczęcia pracy, a później cyklicznie musi uczestniczyć w szkoleniach BHP co 1, 3, 5 lub 6 lat w zależności od zajmowanego stanowiska pracy oraz zagrożeń. Pracodawca powinien posiadać szczegółowe programy do każdego ze szkoleń.
  2. Ocena ryzyka zawodowego. Każdy pracodawca podczas tworzenia nowego stanowiska pracy ma obowiązek ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe. Należy uwzględnić zagrożenia wypadkowe, czynniki szkodliwe oraz uciążliwe.
  3. Badania lekarskie pracowników. Pracodawca ma obowiązek skierować pracownika na badanie lekarskie przed przystąpieniem do pracy. Następnie pracownik musi cyklicznie odbywać takie badania zgodnie z terminem ich ważności.
  4. Dokumentacja gospodarki odzieżą roboczą.
  5. Instrukcje BHP oraz w budownictwie Instrukcje bezpiecznego wykonywania robót budowlanych, a przy pracach niebezpiecznych Bezpieczne Metody Wykonywania Prac Szczególnie Niebezpiecznych.
  6. Karty charakterystyki substancji chemicznych niebezpiecznych oraz potwierdzenie podpisem zapoznania się z nimi przez pracowników.
  7. Dokumentacja badań hałasu, drgań, pyłu, czynników chemicznych – jeżeli występują na stanowiskach pracy oraz pomiary natężenia oświetlenia.

Posiadanie wyżej wymienionych dokumentów zabezpieczy pracodawcę przed mandatem za brak odpowiedniej dokumentacji, jednak pamiętać należy jeszcze o dwóch kwestiach, a mianowicie w każdej branży przepisy branżowe narzucają dodatkowe wymagania dlatego dopiero solidny audyt BHP wskaże jakie dokładnie wymagania muszą być spełnione, a ponadto powinna być opracowana do tych wymagań odpowiednia dokumentacja.

Kary za uchybienia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

Państwowa Inspekcja Pracy w ramach kontroli ma obowiązek stwierdzić faktyczny stan warunków bezpiezpieczeństwa i higieny pracy w firmie. Na tej podstawie sporządza protokół kontroli wpisując wszystkie fakty jakie udało mu się ustalić. Wpisuje także informacje o pouczeniach ustnych. W razie wpisania nieprawidłowości w dalszej kolejności Inspektor może wystąpić o wystąpienie, nakaz oraz karę finansową w drodze mandatu karnego nakładanego najczęściej na pracodawcę, ale może również na inne osoby kierujące pracami. Zgodnie z artykułami 281, 282 i 283 Kodeksu pracy Inspektor może nałożyć mandat karny od 1 000 zł do 30 000 zł. Jednak z mojej wieloletniej praktyki wynika, iż najczęściej mandaty dotyczą kwot 1 000 – 3 000 zł, a naprawdę rzadko do 5 000 zł. Oczywiście Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy ma prawo wnioskować o wyższe kary jednak jest to bardzo rzadko spotykane. 

Jednak wielu pracodawców nie podchodzi do spraw przestrzegania przepisów BHP i prawa pracy przez pryzmat obawy przed karą. Ich motywatorem częściej jest chęć spełnienia wszystkich wymogów prawnych w taki sposób aby mieć pewność, że firma spełnia wszystkie wymogi prawa.

Wystąpienia i nakazy

Wystąpienie to forma zalecenia wytycznych osoby kierującej pracownikami. Pracodawca po kontroli otrzymuje listownie wystąpienia i ma obowiązek poinformowania (również listownie) o ich realizacji. Dotyczą zwykle najmniejszych uchybień.

Nakaz wiąże się z poważniejszymi uchybieniami (np. brak zapoznania na piśmie pracownika z wynikami oceny ryzyka zawodowego).  Również jak w przypadku wystąpienia Pracodawca ma obowiązek odpowiedzieć w formie listownej informując o realizacji nakazu.

Masz problemy z Państwową Inspekcją Pracy?